สถิติแรงงานไทย ความต้องการแรงงาน กับภาวะตกงาน

0

 

จากข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติ ได้ทำการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 พบว่า ไทยมีจำนวนประชากรรวม 67.74 ล้านคน แบ่งตามภาวะการทำงาน สามารถแบบออกเป็น กำลังแรงงานรวมท้ังประเทศ 38.42 ล้านคน(ร้อยละ 56.7) มีงานทำ 38.09 ล้านคน(ร้อยละ 56.2) ว่างงาน 4.49  แสนคน(ร้อยละ 0.7) ขณะที่ผู้ที่ไม่อยู่ในกำลังแรงงาน อายุ 15 ปี ขึ้นไป(ทำงานบ้าน,เรียนหนังสือ,,ชรา(ไม่สามารถทำงานได้)) มีประมาณ 17.34 ล้านคน(ร้อยละ 26.2) และผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 15 ปี มีประมาณ 11.58 ล้านคน (ร้อยละ 17.1)[1] ในส่วนของจำนวนแรงงานผู้สูงอายุที่ทำงาน ปี 2560 พบว่า มีผู้สูงอายุที่ทำงานประมาณ 4.06 ล้านคน แบ่งเป็นชาย 2.37 ล้านคน และหญิง 1.70 ล้านคน[2]

 

ในตัวเลขการว่างงาน พบว่า ในปี 2017 ประเทศไทยมีจำนวนผู้ที่อยู่ในกำลังแรงงานหรือผู้ที่พร้อมจะทำงาน 37.94 ล้านคน ซึ่งเป็นคนมีงานทำ 37.21 ล้านคน เป็นผู้ว่างงาน 4.49 แสนคน(มกราคม จำนวนที่เหลือคือผู้ที่รอฤดูกาล ซึ่งเพิ่มขึ้นจากเดือนมกราคมปี 2016 ประมาณ 102,000 คน[3]

 

ในด้านจำนวนสถานประกอบกิจการ จากข้อมูลปี 2560 พบว่า มีสถานประกอบกิจการทั้งสิ้น 364,182 แห่ง มีจำนวนลูกจ้างรวม 8.9 ล้านคน[4] ขณะที่แบ่งรายภาค พบว่า กรุงเทพฯ มีจำนวนลูกจ้างทั้งสิ้น 2.08 ล้านคน,ปริมณฆล 1.50 ล้านคน,ภาคกลาง 1.90 ล้านคน,ภาคเหนือ 0.65 ล้านคน,ภาคอีสาน 0.72 ล้านคน และภาคใต้ 0.70 ล้านคน[5]

 

ในส่วนของแรงงานนอกระบบ[6] จากการสำรวจของ สำนักงานสถิติแห่งชาติ ปี 2560 พบว่า มีจำนวนแรงงานนอกระบบ ร้อยละ 55.2 แบ่งเป็นชาย ร้อยละ  30.6 และหญิง ร้อยละ 24.6 แบ่งเป็น กรุงเทพฯ มีแรงงานนอกระบบ ร้อยละ  4,ภาคกลาง ร้อยละ 12.6,ภาคเหนือ ร้อยละ 11.7,ภาคอีสาน ร้อยละ 19.5 และภาคใต้ ร้อยละ 7.4[7]

 

ขณะที่หากดูถึงแรงงานต่างด้าวที่ได้รับอนุญาติให้ทำงาน ข้อมูลปี 2560 พบว่า ไทยมีแรงงานต่างด้าวทั้งสิ้น 2.06 ล้านคน ซึ่ง 5 จังหวัดแรกที่มีจำนวนแรงงานต่างด้าวมากที่สุด คือ กรุงเทพฯ 3.41 แสนคน,สมุทรสาคร 2.21 แสนคน,ปทุมธานี 2.13 แสนคน,ชลบุรี 0.99 แสนคน และสุราษฎร์ธานี 0.98 แสนคน[8]

 

แรงงานกับครัวเรือน :รายได้ ค่าใช้จ่าย และหนี้สิน

จากข้อมูลการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน ปี 2559 พบว่า ไทยมีจำนวนครัวเรือนท้งสิ้น 2.15 ล้านครัวเรือน[9] มีรายได้เฉลี่ยต่อเดือนต่อครัวเรือน ปี 2558 พบว่า ทั้งประเทศมีรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือน 26,915 บาท โดยจังหวัดที่มีรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนสูงสุด คือ กรุงเทพฯ 45,572 บาทต่อเดือน และต่ำสุด คือ เชียงราย 13,497 บาทต่อเดือน[10] ในส่วนของค่าใช้จ่าย ปี 2558 พบว่า ทั้งประเทศมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 21,157 บาท โดยจังหวัดที่มีค่าใช้จ่ายสูงที่สุด คือ กรุงเทพฯ 33,086 บาท และต่ำสุด คือ เชียงใหม่ 11,864 บาท[11] ขณะที่หากดูตัวเลขหนี้สิน ข้อมูลปี 2560 พบว่า ตั้งแต่ปี 2550-2560 หนี้สินต่อรายได้ในปี 2554 และ 2558 ต่ำสุดคือ 5.8 เท่าแล้วเพิ่มขึ้นเป็น 6.6 เท่าในปี 2560 หรือเฉลี่ย 177,128 บาทต่อครัวเรือน โดยจากการเปิดเผยของนาย ภุชพงค์ โนดไธสง ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ กล่าวว่า ในช่วงครึ่งปีแรก(2560) พบว่าครัวเรือนที่มีหนี้สินคิดเป็น 51% ของครัวเรือนทั้งประเทศ หรือคิดเป็น 11 ล้านครัวเรือน โดยมีจำนวนหนี้สินเฉลี่ย 177,128 บาทต่อครัวเรือน หรือประมาณ 6.6 เท่าของรายได้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการก่อหนี้เพื่อใช้ในครัวเรือน แบ่งเป็น การใช้เพื่อการอุปโภคบริโภค 40.3% ซื้อบ้านหรือซื้อที่ดิน 34% และหนี้เพื่อใช้ในการศึกษา 1.8% และการก่อหนี้เพื่อใช้ในการลงทุนและอื่นๆ แบ่งเป็น หนี้ใช้ทำการเกษตร 12.9% และใช้ทำธุรกิจ 10.5% โดยจะเห็นว่าสาเหตุการเป็นหนี้ส่วนใหญ่นำมาใช้ในครัวเรือน ซึ่งเป็นการก่อหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้[12]

 

ความต้องการแรงงานในอนาคต

จากการประเมินของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ในช่วง 10 ปีข้างหน้า ตลาดแรงงานมีความต้องการแรงงานระดับ ปวส.และอนุปริญญาตรี สายเทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์ จาก 1 ล้านคน เป็น 1.1 ล้านคน  ความต้องการบุคลากรในสายธุรกิจและบริการ ระดับ ปวช.จ จาก 8 แสนคน เป็น 2 ล้านคน ส่วนกำลังคนที่หายไปในตลาดแรงงาน เป็นผลจากการผันตัวเองไปเรียนในระดับปริญญาตรีเพิ่มมากขึ้น ทำให้แนวโน้มของความต้องการแรงงานเพิ่มขึ้นจาก 3 ล้านคน เป็นเกือบ 6 ล้านคน ในอีก 10 ปีข้างหน้า[13]

 

เทียบกับเอเชีย

ปัจจุบันไทยมีขนาดตลาดแรงงานใหญ่เป็นลำดับ 4 ของอาเซียน รองจากอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และเวียดนาม ซึ่งไทยเริ่มมีกำลังแรงงานลดลง โดยปี 2559 มีกำลังแรงงาน 38.70 ล้านคน ปัจจุบันเหลือ 37.89 ล้านคน หายไปจากตลาดประมาณ 1 ล้านคน แต่ประเทศในอาเซียนที่กล่าวถึงข้างต้น กลับมีจำนวนกำลังแรงงานเพิ่มขึ้น[14]

 

ปริญาตรีกับภาวะตกงาน

จากการเปิดเผยของ ดร.วรากรณ์ สามโกเศศ นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์ เปิดเผย ปี 2017 อัตราการว่างงานเพิ่มสูงขึ้นเมื่อเทียบจากปีก่อน โดยในจำนวนผู้ว่างงานทั้งหมด (ประมาณ 449,000 คน) ในเดือนมกราคม 2017 เป็นคนที่จบการศึกษาระดับอุดมศึกษามากที่สุด (ประมาณ 160,000 คน) รองลงมามัธยมศึกษา(ปลาย) 93,000 คน,มัธยมศึกษาต้น  92,000 คน ขณะเดียวกัน คนจำนวนมากจำเป็นต้องทำงานต่ำกว่าระดับการศึกษาที่ตัวเองจบมาเพราะไม่มีทางเลือก “คนที่จบปริญญาตรีที่ทำงานในกรุงเทพฯ ส่วนใหญ่จะได้เงินเดือนประมาณ 12,000-15,000 บาท แต่ในต่างจังหวัดคนจบปริญญาตรีได้เงินเดือน 8,000-9,000 บาท คือพวกเขามีงานทำ แต่ไม่ได้ทำในฐานะของคนที่จบปริญญาตรี แต่ทำในฐานะของคนที่จบระดับมัธยมศึกษา แต่ต้องยอมเพราะไม่มีงานทำ คือคนว่างงานบางส่วนที่จบระดับอุดมศึกษาไม่ได้ว่างงานในลักษณะที่ไม่มีงานทำ แต่ว่างในลักษณะที่ไม่ได้ทำงานตรงตามที่ตัวเองได้รับปริญญา” ดร.วรากรณ์ กล่าว ขณะเดียวกัน ต้นทุนการศึกษาจนถึงระดับปริญญาตรีเฉลี่ยแล้วไม่ต่ำกว่า 400,000 บาทต่อคน[15]

[1] การสำรวจภาวะการทำงานของประชากร สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม,จำนวนและร้อยละของประชากร จำแนกตามสถานภาพแรงงาน เป็นรายเดือน พ.ศ. 2559-2561,สืบค้นเมื่อ 19 เษษายน 2561(ออนไลน์),ที่มาลิงค์  http://statbbi.nso.go.th/staticreport/page/sector/th/02.aspx

[2] การสำรวจการทำงานของผู้สูงอายุในประเทศไทย สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม,จำนวนและร้อยละของผู้สูงอายุที่ทำงาน จำแนกตามเพศ และภาค พ.ศ.2555-2560

[3]https://themomentum.co/momentum-feature-unemployment-higher-rate-and-graduate-degree-unemployed/

[4] จำนวนสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป และจำนวนลูกจ้าง จำแนกตามภาค และจังหวัด พ.ศ. 2555-2559,กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน

[5] จำนวนคนทำงาน และลูกจ้างในสถานประกอบการ จำแนกภาค พ.ศ.2550 2555 และ 2560,สำมะโนธุรกิจและอุตสาหกรรม(ข้อมูลพื้นฐาน) สำนักงานสถิติแห่งชาติ

[6] แรงงานนอกระบบ( Informal Workers) คือ ผู้ใช้แรงงานที่ทำงานโดยไม่มีสัญญาการจ้างงานที่เป็นทางการ หรือไม่มีนายจ้างตามความหมายของกฎหมายแรงงาน ไม่ได้ทำงานอยู่ในสถานประกอบการของนายจ้าง ไม่มีค่าจ้างหรือค่าตอบแทนที่แน่นอน หรือเป็นผู้ประกอบอาชีพอิสระ หรือเป็นผู้ที่ทำงานชั่วคราว

[7] ร้อยละของแรงงานนอกระบบ จำแนกตามเพศ และภาค พ.ศ. 2552-2560,การสำรวจแรงงานนอกระบบ สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม

[8] กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน,จำนวนคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาติทำงานคงเหลือ รายจังหวัด พ.ศ.2552-2560

[9] การสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมครัวเรือน สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม,จำนวนครัวเรือน จำแนกตามภาคและจังหวัด พ.ศ.2550-2559

[10] การสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมครัวเรือน สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร,รายได้โดยเฉลี่ยต่อเดือนต่อครัวเรือน รายจังหวัด พ.ศ.2545-2558

[11] การสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมครัวเรือน สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัเพื่อเศรษฐกิจและสังคม,ค่าใช้จ่ายดดยเฉลี่ยต่อเดือนต่อครัวเรือน เป็นรายจังหวัด พ.ศ.2550-2558

[12] “สำนักงานสถิติแห่งชาติ” เผยคนไทยมีหนี้สินต่อรายได้เพิ่มขึ้น 6.6 เท่า เฉลี่ย 177,128 บาทต่อครัวเรือน ชี้หนี้นอกระบบครึ่งปีแรกเพิ่มขึ้น,http://www.bangkokbiznews.com/news/detail/785922

[13] ถอดความจาก อนาคตแรงงานไทย 4.0,http://www.bltbangkok.com/article/info/48/255

[14] เรื่องเดียวกัน

[15]https://themomentum.co/momentum-feature-unemployment-higher-rate-and-graduate-degree-unemployed/

Share.

About Author

Comments are closed.